جلوگیری از نم زدگی و کپک زدگی ساختمان

قارچ و کپک و رشد باکتری در ساختمان ها یک موضوع جدید نیست و همه روزه ما از صاحبخانه ها شکایت هایی مبنی بر این مسئله می شنویم. بارها پیش آمده کاربران وبسایت ما از مسئله رطوبت، قارچ زدگی و کپک زدگی در خانه های خود شکایت دارند و به دنبال راه حل می گردند.

دلایل بسیاری وجود دارد مبنی بر اینکه وجود این مشکلات در خانه ها تنها یک مسئله ناخوشایند نیست، بلکه به مرور باعث تخریب خانه و وسایل می گردد و همینطور سلامتی ساکنین را به خطر می اندازد. انوع مختلفی از این گونه کپک زدگی ها وجود دارد و شاید برخی از آنها از خطرناکتر و مشکل آفرین تر باشد. اما در مجموع این مسئله یک مشکل اساسی است که علاوه بر بالا بردن سرعت تخریب خانه مشکلات جدی برای سلامتی ساکنین ایجاد می کند و این درحالی است که ما اشاره ای به خسارات مالی مربوط به آن نمی کنیم.

کپک زدگی در بیشتر قسمت های خانه ایجاد می گردد، از دیواره ها و اثاث خانه گرفته تا تاسیسات مکانیکی به کار رفته در آن.

عدم وجود عایق حرارتی مناسب در خانه

مقالات مرتبط

نم زدگی خانه

نمونه ای از قارچ زدگی در دیوار ساختمان به دلیل رطوبت زیاد

نمونه هایی بارز از خسارات وارده بابت مسئله قارچ زدگی در کل دنیا

طوفان ها در ایالت فلوریدا

طوفان های ایالت فلوریدا در سال ۲۰۰۱

در طول فصل تابستان و پاییز در ایالت فلوریدای آمریکا چهار طوفان شدید رخ داد که آنها را با نام های جالب چارلی، فرانسیس، ایوان و جین نامگذاری کرده اند. این طوفان ها چیزی حدود ۵۰ میلیون دلار خسارت به بار آورد. که مسئله کپک زدن خانه یکی از مخرب ترین معظلات در طی این دوره بود که باعث تخریب هزاران خانه مسکونی و تجاری گردید.

عمده خانه های موجود در ایالت فلوریدا ساخته شده از چوب است یا نمای چوبی دارد. طوفان سبب تخریب سقف ها و شکستن پنجره ها گردید. باران های بعدی باعث خیس شدن دیواره ها و سقف های چوبی شد و عدم وجود سیستم های تهویه و گرمایشی مناسب در خانه ها سبب شد تا خیس شدگی دیواره ها باقی بماند.

زمانی که دیوارهای چوبی یا نمای چوبی خانه ها خیس شد و این رطوبت باقی ماند یک محیط فوق العاده مناسب برای رشد باکتری و قارچ ایجاد می شود. گزارش ها نشان می داد که تنها بعد از گذشت دو روز از طوفان ها این معضل پدید آمده بود. آب و هوای فلوریدا گرم و مرطوب است (به مانند آب و هوای شهرهای شمالی کشور خودمان) و این موضوع باعث تشدید مسئله کپک زدگی گردید و خشک کردن ساختمان ها را بسیار سخت کرد.

کمپانی انرون

ساختمان کمپانی بزرگ انرون

مثال دیگر باز هم از کشور آمریکا است. کمپانی عظیم انزون (Enzon Corporation) در اواخر سال ۲۰۰۱ اعلام ورشکستگی کرد و پرداخت هزینه های انرژی و قبوض این شرکت متوقف شد و تمامی املاک آن به دادگاه تحویل داده شد. چند سال بعد کمپانی شورون (Chovron Corporation) اقدام به خرید ساختمان های توقیفی این شرکت کرد و پس از خرید گزارش هایی مبنی بر وجود کپک و قارچ در دیوارهای ساختمان این شرکت اعلام کرد. این کپک زدگی به دلیل رطوبت خود دیوار نبود بلکه رطوبت بالا و ماندگار هوا و وجود عایق سلولزی (که عمده مواد تشکیل دهنده آن چوب و کاغذ است) باعث ایجاد محیطی مستعد رشد قارچ و کپک و باکتری شده بود. رطوبت بالا در هیوستون که مقدار آن در بیشتر از ۲۰۰۰ ساعت در سال بالای ۹۰ درصد است و عدم کارکردن سیستم های تهویه مطبوع ساختمان باعث بروز چنین خسارت عظیمی گردید.

توجه داشته باشید که

این دو نمونه هایی بارز از این مسئله بود اما این موضوع در نمونه های کوچک تر در کشور ما نیز بسیار وجود دارد. امروزه ساختمان های زیادی مخصوصاً درشهر تهران وجود دارد که به این دلیل خالی از سکنه است. یکی از اصلی ترین مسائل در زمان خرید و اجاره خانه بررسی میزان رطوبت، نم زدگی و کپک زدگی خانه است چرا که این موضوع محیطی بسیار نامطلوب برای زندگی ایجاد می کند.

دلایل بسیاری به غیر از موارد گفته شده وجود دارد که سبب نم زدگی و رطوبت خانه می گردد. مانند نشت آب از لوله ها و عدم استفاده از عایق حرارتی و رطوبتی مناسب برای خطوط انتقال هوا و سقف زیرشیروانی.

عوامل کمک کننده به رشد باکتری و قارچ در ساختمان ها

  • وجود هاگ دانه ها در محیط (عموماً در اقلیم های گرم و مرطوب همواره در هوا وجود دارد.)
  • رطوبت
  • منبع تغذیه مناسب برای هاگ ها و باکتری ها
  • اکسیژن
  • دمای معتدل و مناسب
  • زمان

نوع کپک زدگی در ساختمان ها عمدتاً شبیه به یکدیگر هستند، مخصوصاً در خانه هایی که چوب و کاغذ در لایه های بیرونی و در معرض وجود دارد، نوعی قارچ سمی که در اصطلاح به آن کپک سیاه می گویند رشد می کند که برای سلامتی خطرناک است. هاگ ها همیشه در هوا وجود دارند و رطوبت باعث بالاتر رفتن سرعت رشد آن می گردد، وجود گرد و خاک موجود در هوا باعث می شود تا آن بر روی سطوح نشسته و به رشد فارچ ها کمک کند. (حتی در مواقعی شاهد رشد قارچ و کپک زدگی بر روی سطوح آلومینیومی بوده ایم و دلیل آن نشستن گرد و غبار بر روی آن به مرور زمان است. در میان متریال ساختمانی کاغذ و چوب بهترین منبع برای تغذیه هاگ دانه و قارچ ها هستند. زمانی که سطحی شروع به کپک زدن می کند،  این پدیده باعث جذب رطوبت هوا شده تا سطحی مرطوب برای رشد وجود داشته باشد. از زمانی که شرایط برای رشد قارچ مهیا می شود و اولین نشانه های از کپک زدگی را در جایی شاهد می شویم. خیلی بعید است که این روند متوقف شود. وجود درزها در سقف یا نشتی لوله های آب یا عدم استفاده از یک پوشش مناسب برای تجهیزات، رطوبت کافی برای رشد قارچ ها را ایجاد می کند. ساختمانی که نمونه هایی از مشکلات گفته شده را داشته باشد و در اقلیم های مرطوب باشد قربانی کپک زدگی خواهد شد.

نگرانی دیگری که در مورد ساختمان های قرار گرفته در محیط های مرطوب وجود دارد، خالی بودن و کار نکردن سیستم تهویه ساختمان برای مدتی است. چرا که در این مدت رطوبت محیط خارجی وارد ساختمان شده و احتمال رشد قارچ در ساختمان وجود دارد. یا حتی گاهی عدم برخورداری از یک سیستم تهویه مناسب سبب می شود که این اتفاق بیفتد به این پدیده در اصطلاح سندرم ساختمان های خالی می گویند.

برای جلوگیری از کپک زدگی ساختمان ها در اقلیم های گرم و مرطوب، باید میزان دما و رطوبت محیط را پایین نگه داشت. حتی اگر در دوره هایی ساختمان خالی از سکنه باشد. شاید فکر کنید این کار برای شما پرهزینه و سخت باشد اما رها کردن خانه ای بدون سیستم تهویه مناسب در این گونه اقلیم ها یعنی یک قربانی دیگر برای معضل کپک زدگی ساختمان.

دیوارهای با روکش کاغذی محافظت نشده یک منبع تغذیه مناسب برای قارچ ها و باکتری ها می باشد. نوعی از کاغذهای دیواری وجود دارد که در برابر رشد قارچ ها محافظت شده و مقاوم هستند. البته باید به شما گفت که حتی استفاده از کاغذهای دیواری مخصوص تضمینی برای عدم بروز این مشکل نیست چرا که اگر این گونه سطوح برای بلند مدت در معرض رطوبت بالا قرار گیرند باز هم این مشکل بروز خواهد کرد.

قارچ زدگی و کپک زدگی بر روی تجهیزات

برای جلوگیری از کپک زدن و رشد قارچ بر روی تجهیزات باید از عایق حرارتی مناسب استفاده کرد. عایق فایبرگلاس (پشم شیشه)، پشم سنگ معدنی، عایق الاستومری و انواع مختلف عایق های پلاستیکی نمی توانند یک منبع تغذیه برای قارچ ها و کپک ها باشند. البته برخی از این عایق ها دارای روکش های کاغذی هستند مثلا عایق پشم شیشه و پشم سنگ که در زمان نصب باید به این فاکتور هم توجه داشت. در این گونه از اقلیم ها نباید از عایق های حرارتی با روکش های کاغذی استفاده کرد.

نوع دیگری از روکش ها وجود دارد که دارای یک لایه آلومینوم و یک لایه کاغذی می باشد، البته این لایه های کاغذی قبل از تعبیه بر روی عایق در طی پروسه ای در برابر قارچ و باکتری محافظت شده می گردند اما همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم قرار گرفتن طولانی مدت در معرض گرما و رطوبت باعث بروز این مشکل خواهد شد و در این گونه موارد به تبلیغات و استفاده از جمله هایی مانند هرگز این مشکل پیش نمی آید توسط فروشندگان توجه نکنید. پس حتماً در هنگام تهیه یک عایق حرارتی در اقلیم هایی مثل شهرهای شمالی کشورمان حتماً توجه داشته باشید که از این روکش ها استفاده نکنید.

برای مثال اگر از عایق های فایبرگلاس بار روکش FSK استفاده کرده اید باید آن را با عایق دیگری جایگزین کنید. منظور از روکش FSK روکش هایی است که از یک لایه آلومینیومی، الیاف پشم شیشه و کاغذ کرافت تشکیل می شود و عموماً برای عایق های فایبرگلاس (پشم شیشه) پانلی استفاده می گردد. در صورت استفاده از این گونه عایق های شما ریسک بزرگی را به جان می خرید مخصوصا اگر تجهیزات شما در بیرون از سازه باشد. برای مثال خطوط انتقال هوای فلزی در بیرون از ساختمان دارید. برای این گونه تجهیزات باید از یک عایق حرارتی مناسب با روکش مناسب استفاده کنید. برای مثال استفاده از عایق الاستومری با روکش آلومینیومی می تواند انتخاب بسیار خوبی برای شما باشد و حتماً توجه باشید که باید عایق شما به صورت عالی درزبندی گردد زیرا در غیر این صورت علاوه بر امکان ایجاد مشکل کپک و قارچ زدگی سیستم عایق بندی شما نیز به درستی کارآیی نخواهد داشت.

جلوگیری از یخ زدن لوله های آب در زمستان

مقالات مرتبط

کپک زدگی بر روی تجهیزات

نمونه ای از قارچ زدگی و کپک زدگی بر روی تجهیزات

کپک زدگی و قارچ زدگی بر روی تجیهزات

نمونه ای قارچ زدگی و کپک زدگی بر روی لوله ها

عوامل کمک کننده به رشد باکتری و قارچ در ساختمان ها

بر اساس تجربیات ما طی چندین سال در این حوزه استفاده از عایق های صنعتی مانند عایق الاستومری با روکش آلومینیومی مناسب بهترین انتخاب برای جلوگیری از بروز این مشکل است. استفاده از عایق های حرارتی دیگر شاید در کوتاه مدت کارساز باشد اما به مروز زمان تحت تاثیر معضل کپک زدگی قرار خواهد گرفت و سیستم عایق کاری شما کارآیی لازم را نخواهد داشت. اما در مورد ساختمانی که در اقلیم های گرم و مرطوب قرار می گیرد باید تدابیری جدی اندیشید. باید تا حد امکان از متریال کاغذی و چوبی در این گونه ساختمان ها استفاده نکرد و به واسطه یک عایق حرارتی و برودتی مناسب از ساختمان محافظت کرد. توصیه دیگر که بسیار اهمیت دارد استفاده از یک سیستم تهویه مناسب است تا دما و میزان رطوبت را در محدوده ای حفظ کرد که شرایط مساعدی برای رشد قارچ و باکتری و کپک زدگی نباشد.

۰ پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *